Oświadczenie

Wejście do serwisu dla lekarzy i farmaceutów wymaga potwierdzenia
oświadczenia widocznego na stronie.
Jeśli nie spełniasz wymienionych warunków, kliknij przycisk anuluj.

Zaburzenia snu u kobiet

Kłopoty ze snem dotykają zdecydowanie częściej kobiet niż mężczyzn. Wynika to zarówno z różnic hormonalnych, jak i innych czynników związanych z biologią kobiety. Sprawdź przyczyny zaburzeń snu u kobiet.

Na problemy ze snem cierpi zdecydowanie więcej kobiet niż mężczyzn. Ponad 50% Polek uskarża się na kłopoty związane ze snem, a u ponad 20% z nich występują: budzenie się w ciągu nocy i problem z ponownym zaśnięciem, kłopoty z zaśnięciem, budzenie się o zbyt wczesnej porze oraz uczucie zmęczenia mimo przespania odpowiedniej ilości godzin (badania TNS OBOP, 2005).

W wieku dziecięcym i młodzieńczym płeć nie ma znaczącego wpływu na sen. Dziewczynki śpią dłużej i zasypiają wcześniej. U chłopców zaś częściej występują takie problemy jak parasomnie (np. moczenie nocne, mówienie przez sen, koszmary, lęki nocne, zgrzytanie zębami), hipersomnia (senność mimo przesypiania nocy, przedłużanie się snu) i sen przerywany (epizody częstego budzenia podczas snu).

W wieku młodzieńczym dziewczęta śpią dłużej, są bardziej senne, natomiast chłopcy częściej się wybudzają podczas snu.

W wieku dojrzałym na głębokość i przebieg snu u kobiet prawdopodobnie mają wpływ fazy stężenia progesteronu i estrogenów. Choć nie ma niezbitych dowodów na istnienie związku między nasileniem bezsenności a zmianą stężenia owych hormonów, zaobserwowano działanie uspokajające i nasenne progesteronu oraz wspomniane wyżej zmniejszenie liczby wybudzeń i wzbudzeń oraz wydłużanie całkowitego czasu snu pod wpływem estrogenów. W drugiej połowie cyklu, w wyniku działania nasenno-uspokajającego progresteronu u kobiet wydłuża się faza NREM, a skraca REM.

Wpływ hormonów na sen

Progesteron działa kojąco i nasennie. Wydłuża sen głęboki NREM. Ze zwiększeniem poziomu zaburzeń snu wiąże się niskie stężenie progesteronu u kobiet w pierwszej fazie cyklu miesięcznego. Estrogeny zaś mają wpływ na zwiększenie długości snu REM. Ułatwiają zasypianie, zmniejszają liczbę wybudzeń oraz wydłużają całkowity czas snu.

Zaburzenia snu u kobiet nasilają się w szczególnych okresach:

  • w pierwszych dniach cyklu miesięcznego i w okresie napięcia przedmiesiączkowego,
  • w czasie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze,
  • w okresie okołomenopauzalnym,
  • w okresie późnej dorosłości.

Zaburzenia snu a cykl miesięczny i PMS

Niski poziom progesteronu, jak i dolegliwości miesiączkowe, mogą powodować zburzenia snu w pierwszej fazie cyklu. Problemy z zasypianiem mogą wystąpić również w fazie poowulacyjnej, gdy nie dojdzie do zapłodnienia i poziom progesteronu spada. U kobiet z zespołem napięcia przedmiesiączkowego można zaobserwować senność, zbyt wczesną porę budzenia się, problemy z zasypianiem i sen przerywany.

Zaburzenia snu w okresie ciąży i po porodzie

Choć stężenie progesteronu w ciąży jest wysokie i powinien on działać kojąco i nasennie, wiele kobiet cierpi na bezsenność w ostatnim trymestrze ciąży. Jest to spowodowane różnymi dolegliwościami: parciem na pęcherz i częstomoczem, bólem pleców, bioder i nóg, ruchliwością płodu, problemami z ułożeniem się podczas snu, zespołem niespokojnych nóg lub ruchami kończyn podczas snu. Po porodzie kłopoty ze snem wynikają z ogromnego zmęczenia matek, związanego z opieką nad dzieckiem, z częstych pobudek do karmienia i przewijania niemowlęcia.

Zaburzenia snu w okresie okołomenopauzalnym

Na bezsenność skarży się aż 52% kobiet po 50 roku życia i 64% kobiet po 60 roku życia. W okresie okołomenopauzalnym po ostatniej miesiączce zmniejsza się poziom estrogenów i progesteronu w jajnikach. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, czy zmiany hormonalne są powodem problemów ze snem podczas menopauzy, czy też bezsenność jest odrębną jednostką chorobową, charakterystyczną dla tego okresu. W badaniach natomiast koreluje ona z takimi dolegliwościami jak stres, depresja, bóle i zawroty głowy, przyrost masy ciała, uderzenia gorąca i kołatania serca. Na obniżenie jakości snu w okresie okołomenopauzalnym mają wpływ takie czynniki jak zaburzenia oddychania podczas snu, okresowe ruchy kończyn i zespół niespokojnych nóg. Wyniki niektórych badań wykazują, iż hormonalna terapia zastępcza zmniejsza uderzenia gorąca, które w nocy są przyczyną problemów ze snem, dzięki temu poprawia jakość snu.

Zaburzenia w okresie późnej dorosłości

Zaobserwowano pogarszanie jakości i długości snu w miarę upływu lat u osób w starszym wieku. Osoby te mają problemy z zasypianiem, wcześniej zasypiają i przechodzą w rytm skowronka, robią częstsze i dłuższe drzemki w ciągu dnia oraz mają kłopot z utrzymaniem właściwego poziomu zarówno czuwania, jak i niezakłóconego snu.

 

dr n. med. Michał Skalski
specjalista w leczeniu zaburzeń snu

Zmiany snu związane z wiekiem i zaburzenia typowe dla konkretnych grup wiekowych

Wraz z upływem lat zmienia się u człowieka obraz i struktura snu.
Okres noworodkowy (0-2 m.ż.) Noworodki śpią przeważnie od 16 do 20 godzin na dobę. Okresy snu trwają od 1 do 4 godzin...

Skuteczne metody relaksacji i odstresowania się cz.1.

Dobre i złe pozycje do spania - jakie wybrać?

ZOLP/131/05-2017